KAINGSKAU RAJA NI KAUTMA

Bru jati le Soijo bongsi, mala dora, raja ni gusti sei. Raja ksung, ksung chakhlaibi ye, raja ksung-360 kaha hing ye magra, phagra, bchoi bchu joto sakhlaibi ye toibiyauhmo tong ou. Bose, Bru ni le kaubru lekha khe ye kroi ongmo dei no Rasmala khe ye soi ye khah ye toingyauhmo kroi ni mmung bsauh khe le si pai ya. Je tauh wo sorkhari bijra khe ye toingmo ‘Rajmala’ pho tauh yauhgu wo waingsa rau sisouh ya, phaingsouh ya sungkhau ye soimo mmung pho pengri khasah khanang khe ye soi maing ya rau soimo chouh se tong ou.
Raja gbangma ni msing yo tre tre raja ni khupo le asuh sa maingnai kroi. Gbangther sayauhmo no Kaingskau raja ni khupor sei. Kaingskau raja khe Bru raja ksung-360 ni msing yo yauhguthauh ni raja sei. Kaingskau raja ni khe Reang Kaingskau pho hingyauh ou. Reang Kaingskau hingmo khe Bru raja bsa tla kroi ong ye ben bsa no palau ye lamo sei. Palaumo ni khe ‘ril ye lamo’ pho hing ou. “Ril ye ang lamo” hingmo no se bini mmung wo pho ‘REANG’ hing ye pha yauhha. ‘Kaingskau raja’ hingmo le mmung ya, abo le bini samung houhgra maingmo ni mmung sei; tauh aiskal ndei ongkhe ‘Prime Minister’ hingmo dei sei. 

1. Kaingskau raja isor bai phehlaimo
Kaitobirjo Orjun raja; Surobi Msuma; Porsuram; Khotryo Nidon; Roktoboli Sristi.  Bru ni poila raja khe Kaitobirjo Orjun raja hingyauh ou. Bo khe Khotryo ni sauh wo sei. Sonaton Isor kthang no toi tong phuh wo Jomadugni Moni ni Surobi Msuma no seihlai ye Moni ni sahp macha ye, bsala Porsuram bai khotryo nidon kheyauh pai ye Koisopo Moni nthing gutro hahri yauh ye, Roktoboli arphuh nching yaphaih yauh ye nosto khesabi yauh ou. Arehing pho Reang Kaingskau raja ni sauh krung ye se ada le Sonaton dormo, soiyang Isor kthang no se mane ye tongkhomo proman chung maing ou.

Bre khe ye hing khe, Reang Kaingska pho bini raja nouhyungma ni nouhkhung wo nouhsa tang ye aro se Salampata kai ye abo no se Isor hing ye mane ye tong khou.

Abo Salampata le brau ni Isor so le ong ya, are hing pho brau ni Isor abo Salamapta ni yauhmoin g la ye, abo Salampata se jaterjat ruk slai, slai ong tong ou. Somoing khe Muikhuingthai dei, Somoing khe bailing dei, somoing khe chubu dei, somoing khe khumbardei, somoing khe Taubanggleh dei, somoing khe bu bura ong ye tong phi ou.

Abo no toi ye tong ksun gha le juro wo pho Bru raja no keha pho painai kroi bo ha wo. Khrouhtham chouh joing latha kongha khe ye toi ye thang jurdo khe pho saisi gbangma no pho mchem ye mthoipai khoibi maing ou. Bung no khlum ye saingsa ye Isor, chung no nung se joi jukto khe phi sti hing ye khlumsa thang khe khrouhtham cvhouh no pho brau ni suture rau le gbangma khe nuhsa ye, bul khapai ye se brau ni Isor nangkhruhmo bai kplai ong ye phai maing ou.

2. Bru raja bai Borma raja phehlaimo
Borma raja khe Reang Kaingskau raja ni mbi no la mi Reang Kaingskau raja ni bukmoi se klai ou. Bukmoi khe Borma ha ni raja, akhe, jati pho no bung le juda nou. Reang Kaingskau raja khe Bru nou. Bung khe Bru ni ha, tauh wo Smaihmarandi Parto chotugram wo ni raja sei. Brau takhunoi betha kthalai ou. Salha singkhe Reang Kaingskau raja khe bukmoi, Borma raja no khakchangri ni hing ye Rangjauh ni Chakma banau ye bini Toiting rau ni yauh dei yo hoihha. 

Hoihmo se abo bini toitingha khe abo Rangjauh ni Chakma no bung laruh ye, Borma raja no khe Wakcho wo chithi lekha bai tla rau ni tolaha ni bukhmo da ye riwoiha. Abo chithi yo khe phehlai yauhnaima, kau hamya soi ye riwoiha. Abo raja no khe abo Wakcho kotra no raja soba wo bkhu bai waihskouh yauhnai hing ye saha. Arpho abo jotosuh le Reang Kaingskau thol hoihmo ya; bini toitingha se phehlairi ni raimo samung sei.

Borma raja abo dei khe ye bkhu bai raj soba wo waihskouh khe tla rau ni tola bukhmo maingha. Chithi skouh pore nai phi khe kauhamya soi yauhmo nuh phi ha. Khe ongkhe, Borma raja lachi nuhmo khauhha, ging stau yauhmo khauhha ong khe kchar brouh khemo hing bu si ya ongkhe Reang Kaingskau no jurdo kheha. Mbi nijer, Borma raja ni bihih pho mphaiyong no “Bre khe bukmoi no asuh lachi phnuh phi?” hing ye gingsa ye mphaiyong, Reang Kaingskau raja ni yapai suh no pahha chaukhauh ye khoiha.


____________________________________________________


Yauhgu wo tre phlau nai…………..

Bru Naisingpara ni Msanai dol rau Andaman Nicobar Island wo thang phuh ni sapa




x

Post a Comment

Please Select Embedded Mode To Show The Comment System.*

Previous Post Next Post