MATHAM TOI BAIH YE MMUL KMOIH YA, HLONG CHAITOR BU RITO KMOIH YA

Kaubkhrouh wo samo - 'Matham toi baih bu mmul kmoih ya; hlongchaitor bu rito kmoih ya' hingmo bo kauthai le ksung, ksung, pripri nching ye magra phagra, bchoi sauh bchu sauh nching ye sakhlai toibiyauhmo soito kau sei.
Bo kauthai ni ortho bai bini phrungmo le tma? Chongsuh ye, tasee y, nijer ni bkha, bkha wo bichar khe ye rta nailai gra na.

Matham le bini bsauh ni nopna, mmul tong ou; brng bai solai ya. Jesah toiktor wo loh ye, baih ye thang pho abo bini mmul le kmoih ya. Jater se Matham le toiktor wo se tong ou. Arproh jesah toi yo kchom tong pho abo bini mmul le kmoih ye thang ya.

Bo Purthim, Toiktor wo no chung brouh rau pho tongpai ou. Bose, mnusu rau khe sauh no Isor nirman khemo sauhmul kmoih ye thang phi ou. Isor hoihmo sauhmul le tma hing khe, jatini ni somas (custom) sei. 

Somas ba tma phi?
Jati ni kau, kaingmung, rchahmung, msamung, tongmung, chamung, toimung, tangmung, jati yo toidullaimo, rollaimo, aing bichar khelaimo, akhe achaimo nching ye thoimo krung ye ni jai buju khelaimo niyom, dustur etc. bo rau no se jati ni somas (custom and culture) le hing ou.

Bo jati ni somas le je jati pho sasauh chonglai, chahlai ye bodei khe se toisa ye, banau ye la na hingmo manoi ya. Bo le jati no Isor sristi nirman khe phuh wo Isor chong ye, bauh ye thepha ripaimo kmoing sei. "Bo jati khe bodei khe se mchang ou, bodei khe se tonglai di," hing ye soito kau ripaimo sei.

Akhe, je jati pho achaimo nching ye thoimo ni jai buju khemo le dormo ni bdeih dei yo se buju khelai ou. Sauhni somas bai milemo, ksung ksung, pripri nching ye toisa phaimo dormo ong ya singkhe sauhni somas dei le toinang maing ya.

Ongmbauh no Isor le keha hing phi pho dormo mmung bang thangmo le janni somas bai mileri ye toilaimo ongmbauh se dormo mmung le bang ou. Bo pho mnusu chongmop ya, Isor chongmo sei. Dormo le ham ya kroi. Joto dormo se Isor nching ye phaimo ongmbauh wo kaham sroh sei. Bose, sauhni somas bai kthamo no maing ya khe abo se brouh bocheng, lama kronaima, gondogul khenaima wo toingyauh ou.

Sur sasingkhe, bkhrouh ni khnai le bkhrouh wo tong ye, thau phu ye mlihma nalpal khe toing khe mosto naithau sei. Bose, bini jaga wo tongyamani, maikhalai yo khnaikcho tong khe abo le ong ya. 'Tongthai jaga wo tong ya khe abo no bocheng bai chapra cha ou.' Ongmbauh wo janni tongthai thik no si yauhnai nang ou. Somoing bai jaga thih sinai se giyannang wo toing yauh ou..........
Previous Post Next Post