ARAUH NUNGMO NI YARUNG BAI BTHAI

Arauh nungmo ni lahp bai khoti gbangma tong ou.  Hammo tong ou; hammo ni loge wo hmyama tre bangkuh ou.  Arauh no le ojon wo mthauh ni rung khe se Arauh no nung, nung mi klai ou.  Ojon ni lainang khe le Arauh se nung no ulta nung mi klai ou. Arauh le jahtha nung ya ye tong maingnai le kpal kahamthauh sei.  

Jodi yo nungnai brouh pho Arauh no se nung di, arauh bai le ta nungyauh di. 

Waiha nungmo wo le khahha khe khroh sei.  Khahha nung khe se ARAUH nung mi.  Khahnoi kaa khe Arauh bai Arauh se nunglai ou.  Khahtham kaa phuh khe Arauh bai nung no ulta nung tauh ou. Bo no si ye Arauh no kplai ta khe di.

1. AINI BKHA LEINGMO DE SARE NO HING YE ARAUH NUNG MI

Arauh se jokhon pheihsa khe nung yakho phuh wo leingmo le aareing sei; pheih phuh se tre laitaukuh ou.

2. SAUHBAUHHA PAL RAU BAI KAUMA SALAISONG DE ONGNO HING YE NUNG PHI NAI MI

Arphuh le baara se aini uklau sapheih seja ye, kaumungchrau ye mnoi yauh droih se baara ong phisi ou.

3. MAI THAU YAUHNAI HING YE NUNG PHI NAI MI

Yauhguteh wo singkhe mchomha pho se chaa maingsi ya.  Arphuh le baara se laikuh phiha.

4. BKHA RAUH YAUHNAI HING YE NUNG PHI MI

Pheih ye ang betha bakhan, bkha krauh khe kau samo rau le being ni khunju hahyama bai mkoih ni phoing se ong phisi ou.  Sra phuh le ro tongnang ni siya se ongkhauhha.

5. AINI KHAUKCHOIMA NO LAIPHLA YAUHNAI NI BAUH NUNG PHI NAI MI

Pheihmo sra phuh chongsuh nai phiha, kukrouh kaham wo purthim no skang ye nairauh ya asuh ni brouh kshu khe ye ang sasauh no mchikhouh phiha.

6. AINI JUAING NI SAL NO SUHK SANTI JALA PHURTI KHE TONG GRA MI HING YE NUNG PHI MI

Arphuh le JUAING ni kill wo le tongnangsi ya, chrai khasya rau ni pho tre chooha tola wo se kraikhlainang thangha.

7. BSING BSING BEING NO SIRI YA SREIH SREIH KHE NUNG PHI NAIHA

Being siyaba hing ye nungmo lomruh lomruh ong phi thang mi, arphuh le being jotoha sikhauh phi yauhnai ni khe ye Hospital wo se souhkhauh phi thangha

8. MANGNA MANUNG MI HING YE NUNG PHI NAI MI

Baha khe pai ya khe manung ya, nung YA bu tongaing ya, yauhpha rang kroi, nouhkhong maikcho pho si maing si ya. 

9. SAMUNG TANGMO LEING HOUHGDUH ONG MI LENGMA PHIYOUH NI HING NUNG MI

Nungsa droih le tongthauma nou. Baha khe simana baih thang mi, nouhbrouh chaarija ni hing jugajamo salha ni R's.300/- jugamo le R's. 500/- bai pho se sauhhung kaa ya. Sori saisto se uklau baara ongkhlai thang ye dugu khe cha ni pho se chuh ya ongsa thang phisi ou.

Tre pho gbangma tong ou, sa ye kull kroi.

Arauh nungmo ni yarung le ktoima, kthauma, tongthauma, jala, phurti asuh hing sa maing ya. 

Bose, kathauh phuh wo khe:

   1)  Man sorman khoti,

   2) Don sompoti khoti,

   3) Sori bori khoti,

   4) Mmung kaham khoti,

   5) Gian burdi khoti,

   6) Kthalaimo nouhbar nosto,

   7) Wana chinta, dukho kosto barau yauhnaima sei

Sa ye pai ya,  BOHSOI no le ATHENTHA pho cha ya; HARTA no se cha ou.  Bose, harta ni msing yo bohsoi tongmo no sija ya ye houhkhoimo ni tate wo khohha cha thing se mirtu dosa pho gbehyauh ja ou.

Mnusu joto ni nangmo le tma phi?

Gian, burdi, man, sorman, sori bosri kaham, don sompoti, kthalaimo, maiya Mormon etc. rau sei.  Bono nosto khe ye, roih ye khoinai le spo phi? Arauh— pheihnaima jinis sopde sei

Nini aiyu (life) no nosto khenai, hamya sole ni krungthauh pho arauh sei.

Khe ongmbauh wo nung sasauh no, nini nouhbrouh no akhe nini jati bai HA no maiya ongkhe ARAUH no bera di, bahai torkoh pho ta mtomsu di.

-------
BRU ARAUH NI MMUNG RAU:
    1. Chuoh klomtoi,
    2. Gala
    3. Banggla,
    4.  Barandi,
    5. Jorr,
    6. Jemjemma,
    7. Komphiyabadou,
    8. Bappribaa