MMA RAU NO PHAING RIMO KAUKTI

 MMA RAU NO PHAING RIMO KAUKTI

Mma rau hingba je bsai bsa gbang rau no chouh samo kau ya. Broi rau joto no samo kau sei. Tauh khe tauh wo broi sihkhla ong tongnai rau pho waiha le joto se mma ni jaga wo souh yauhnai biskang sei.

Broi rau ni ksungkautma wo sakhlai ye toibi yauhmo kautma rau no skang wo khna ye chongsuh bchilai nai gra na.

  1. Tla Sengkhu bai lama saimo le lam lau ya; broi kahthi bai lam saimo se lam la ou.
  2. Broi bai ha le bauhha.
  3. Broi sotinang Bsai le jesuh pho khoti ong maing ya.
  4. Broi rau le Nouhsingkho ni kulma sei.
  5. Broi rau le harung kchar ni thaiphloih, krai thing jaga thir tong nai sei.
  6. Broi rau khe Ama ni rubo sei. Ama se biskang hing phuh le mungha pho lam kasosau maingnai kroi.
  7. Broi sauhkchauhma khe sangai sajo wa. Broi sauhksoma khe bu Nouhsingkho saroti.
  8. Broi hamyama pho hachuh ka thing le nang 
  9. Broi rau gbang moidailo song moing ya 
  10. Broi sleh no tla sokhlai maing ya; tla sleh no le broi sokhlai maing ou.
  11. Haphlau thaisning Lela khauh pai pho khasiyamma le si ya.
  12. Borung kchu ka phuh khe broi rau Bsai no waingsouh nang ja pho ..."AA aini khurisai no bkhrouh kamsoih kangha pho tauh ye soihribi maing ya, bsauh kutai kangha pho tauh ye thuribi maing ya..." hing ye.
  13. Broi rau rinai kaingkchaih kaingsabi ye, katla kathing bahcha phuh le ha no bu toi, toi no bu ha khe maing ou.
  14. Broi no broi ta hing di, kthung no kmoing khe maing nai, thuhtoi busram pho drau ya, thanthi ktung rungha pho supheh ya, aichu bu Taula chem matongmo, panda ka bu panda mchang ou, mchang ya bai gothe ya brau ni bro wo tong?

1. NOUHSINGKHO WO MMA RAU SAMUNG NANGMO RAU

  1. Mma se kroi khe bsai pho kroi, bsa pho kroi. Mma ni doi yo se Isor brouh no  sristi jormo khe ou. Jormo rinai mma ni khuri ni kplehbi ye, nouhkhong ongsa khe bihih le mma ni bislai khurisai ni khe pho mma sei.
  2. Brouh ong khe cha ye thang yauhnai nang ou. Bsai bsa joto nouhbrouh no salboi kthung no kmoing khe ye, thau ya no mthau ye, je sori hahmo doi khe juga ye chari khaingri toingnai le mma rau sei.
  3. Posu bai brouh juda ongmo kehama khe brouh le pusauh nang ou. Pusauh wo se kchang klom, bromsrom, naithau, mchang pahha tong ou. Abo pusauh no su ye ru ye, poriskar mtomsrom khe kaingri thuri tongnai le mma rau sei.
  4. Brouh ni tongthai khe nouh sei. Abo nouhkhong no phuwaing saroi poriskar, tongthau chathau khe snam ye toingnai le mma rau sei.
  5. Rangkhau poicha bai pai ye rung toing maingyama manoi, bsai bai bsa rau no khakchangmo, khahammo, tongthaumo, chathaumo bai khusi ronggo ri maingnai le nouhkhong ni mma rau sei.
  6. Nouhsingkho Bsai bsa joto gbengktaih klumksha no hor sal naikhlai naisa khe ye, nijer ni muhtri kungtri, kosto sasti, hohkhoi toikang no cheih maing ya khe ye jaibuju khe ye tongnai, doctor bai boido houhgrather le mma rau sei.
  7. Bsa bsu rau no stehphang nching ye chamung nungmung, hingmung thangmung, kaingmung thumung, tongmung akol, kau samung, kthalaimung, somas bai Dormo ni niti bai achar pahha no phrungsa ye toibinai guru houhgrather le mma rau sei.
  8. Nouhsingkho ni Chudry le mpha nou, arrpho bichar sahsonai le mma rau sei. Tma ongmi, burdi thauh khe bsai bai bsa rau pho bihih/mma rau no se kau ma sung ou.
  9. Bsai ba bsa rau jekhauhha thang ye nouh wo souhphai khe poila le spo no ma cheihphai? Nouhsingkho ni mma no sei. Mma se nouh kroisau ongkhe lengma youhphai ya, mma no nuhphai ye se khakchangmo maingphai ou.
  10. Thihkauma (economics) wo pho broi rau nthing sei. Bsai jesuh juga ye toibi pho phaiha no phainoi khe maingnai le mma sei. Abo bai se nouhkhong draulaiaing ou.
  11. Bsai bai bsa rau ni jotosuh nangmo, dabi dawa pahha no pura khe rikhlai maingnai (home minister), roll ye buju khenai (Hakhin or magistrate), biyadi nainai (doctor/boido), gian rinai (guru/Mastor), chamung rinai (food and civil supply Minister), kaingmung rinai (company), kauktirinai (Adisor) Samung tothai sleng ktorthauh le mma rau sei. Mma se jeba, mma se brouh no palunaima. Mma se brouh no buju khenaima.
  12. Tla sengkhu bai lama saimo le lam lau ya, broi kahthi bai lama saimo se lam lau ou. BROIMA sotinang ni Bsai le jeba Kam tang pho jematang khoti klai maing ya. Broi sleh no tla sokhlai maing ya, tla sleh no le broi sokhlaiaing ou.
  13. Mma rau mthauhmo le kaugboi sei. Rabon Raja pho bihih Mondodori mthauhmo, "Sita no pherau ri di,"  hingmo kau la ya ni bauh se Ram ni yauh wo Rabon Lungka dongso ong thang ou. Khotri Raja Kaitobirjo Orjun Raja pho bihih dagemo, "Porsuram nthing khoma thang saing di," hingmo kau la ya ni se Porsuram ni yauh wo Khotryo jati dongso ong thang ou.
  14. Mma rau khe Maiya besi, chongsuhma besi, jromsoima besi, khalauma besi rau sei. Tla rau se khaja ongkhe broi rau khe bkung sei. Broi rau chouh bai pho ha kha maing ya, tla rau chouh bai pho ha kha maing ya.Khe ongmbauh wo bihih bai Bsai, broi bai tla chongmo bauhha nanglai ou. Abo ongkhe se nouhkhong, jati bai ha kchu wo toisa maing ou.


2. MONDOLY YO MMA RAU SAMUNG NANGMO RAU

  1. Mma rau se kroi khe abo parakho Mondoly le kroi sei 
  2. Mondry no mlihma khe ye Naithau groingnang khe sajau ye toing maingnai le mma rau sei.
  3. Salampata pho broi tla kongnoi pal khe ye haiya wo Kai ye toingmo bai se haiya mchang ou. Abodoi, broi se kroi khe tla rau chouh bai le Mondoly pho tongthau ya, Mondry pho mchang ya.
  4. Yauhpha khauha bai yaupha khoh maing ya; yakong kongha bai pho hing ye gboing ya. Yauhgra khauhha bai pho yauhjur khe khlum ni maing ya. Abodei, bihih bai bsai, broi bai tla bkha bauhha, bkhu bauhha ong ya khe Isor no seba khe thing pho pura souhkplung ong maing ya.

3. SOMAS WO MMA RAU SAMUNG NANGMO RAU

  1. Para somas kha ye tonglaimo wo tla rau mang khe ye tongmo para de hathai simo tonglai? Kroi.  Abodoi, mma rau se kroi khe jething yo se tla rau chouh bai le pura kplung ong maing ya.
  2. Kailaibaroi, panda soba, kthoi khthang jeba wo pho mma rau se mchang ye brom laruh ye toisa ou. Jething se tla rau nslai broi rau se lom.
  3. Parakho somas bagra le Chudry bai Karbari sei. Bihih kroikho tla sihkhla bai bihih kroi randa rau le Chudry yo se songsa gra maing ya.
  4. Somas no kplung khe ye, jething, je jati yo pho pura khe ye toingnai le  tla rau chouh bai le pura kaari maing ya mma rau, broi rau sei.
  5. Somas bagra le para Chudry bai Karbari sei. Broi rau  no le Chudry le songyauh ya. Arpho broi rau le bsing bsing Chudry kaham keha sei. Bre khe ye? Chudryha pho burdi thauhmo somoi tong ou, arphuh le bihih no kau ma sungmo tong ou. Bihih ni Kaukti no lamo bai samung chamo jaga gbangma tong ou. Bihih ni kau no la ya ni bauh wo samung deramo pho gbangma tong ou.


Brujoy Chorkhy

Contact Email: brujoy.ch@gmail.com | WhatsApp: 9862503876

Post a Comment

Please Select Embedded Mode To Show The Comment System.*

Previous Post Next Post

Popular Items

SAPHEIHMO NI KAUTMA

KESKEHA KANTHA BOI DEI