BRUHA BAI BERAIHA TOIPRA WO ATHUH-KCHAUH BAI ATHUH-KPHUIH SAU CHA YE KAUHLAIMO NI KSUNGKAUTMA

     Mphuh son nching ye bo kau no sakhlai toibi yauh abo so le taiyon sisouh ya. Arpho giantasemo dei yo bosi saisibroi ni skang wo nching ye sakhlai ye toibiyauhmo klai ni pho tong ou. Bru ni 'Ksungkautma' wo lekha-pora, soimo-khahmo khe se kroi pho tini krung ye soito kau kthang, kthang khe sa yauhmo thaiha tong ou. Laibimo ni kau bai biskang wo soiyang, soiyang souhphai yauhnaima ni kau sei.


Abo kau khe bo sei.
     "Bru jati rau le Soijo bongsi mala dora, raja ni gusti, jati ktor, Soito thaiha bai tongnai rau sei.

     'SOIJO BONGSI MALADORA' hingmo ni ortho khe SAL NI BSA KTOUH LKOIH KAINGNAI JATI RAU hingmo sei. RAJA NI GUSTI hingmo khe bu adi nching ye Bru jati yo le raja tong ou. Raja keha ni aing bai khe ye, ha nouh, jati bongso toidul toithesalai ye phainai, jati ktor, jati nouhkhong chanai rau hingmo sei. 

BRU JATI RAU NOSTO ONGSABIMO YAPHANG BAI YARUNG
      'Waiha singkhe, Bru jati ni brouh yaphang, takhunoi rau toi yo berailai mi. Berailai dei berailai dei mphaiyong khe toisa bsing hahsoing thang ye, ATHUH maingha. Abo ATHUH no song ye, toisa ni ATHUH khe arahha khe chauhan ye thang ou. Abo khe chauh ye thang khe moingha hing ye phutha karoi cha ye beraii thangha. 

      Bta pho no toima ni ATHUH maing ye bung pho no song ye cha ha. Bose, bta maingmo khe TOIMA NI ATHUH ong mi jesuh song pho kphuihma ong tong thing yo daidi moingmo bujurg maing ya ni mphaiyong ni yauhgu chaug ye thangha. 


Abo dei khe yauhgu chauh thang singkhe, mphaiyong le berai dei berai dei pherau ni moito kroi kha khe ye brrai ye thangha. Bta but jesuh rtuh ye, naisau ye pho nuhsau ya ong thangha. Tini krung ye pho abo takhunoi, toipra wo ATHUH KCHAUH bai ATHUH KPHUIH song cha ye kauhlainai rau malai yakhou. 

Bta ni mmung khe BRUHA, hing ye chong yauh ha, ATHUH KPHUIH phO hingyauh phi ou. Mphaiyong ni mmung khe but BERAIHA hing ye chong yauh ha, ATHUH KCHAUH phone hing yauh phi ou. 

Abodei khe ye BRUHA bai BERAIHA, toipra wo Athuh song cha ye kauhlaimo ding waiha le malai phi nai. Brau malai yauhnai jora khe SORTHAILIH moing phuh wo se BRUHA bai BERAIHA takhunoi malai phi nai. Arphuh se brau ni purbe sristi yaphang wo tongsabi ye phai dei, brau ni ha nouh maing phi ye, purbe tong dei, purbe cha dei khe ham cha ye tong phi maing nai. 

SORTHAILIH but moing ye, brau takhunoi malai ye ma chalai ya ksungha (KAHTHI KSUNGHA) bu being ni thong wo kchoi ye brau ma kaha gra nai. Brau malai phuh khe but RUMO KSUNGHA brau cha phi ye joto ni sahka wo brau toidul ye tong phi nai. 

     "Bta khe bu Toima ni Athuh maing mi jesah song pho kphuihma ong tong mi daidi moing macha ya. Abo bta ni mmung khe Bruha hing yauh ou. Akhe abo bung Athuh song chamo ni mmung khe bu Athuh-kphuih hing yauh ou.

Mphaiyong (Athuhkchauh/Beraiha) no slahruh ya ong ye buktoi khauh thang sisi ya ni abo Toipra wo khe brau takhunoi; Bruha bai Beraiha kauhlai thangha.

"Arpho ding waiha le Bruha bai Beraiha, brau tàkhunoi malai phi nai. Brau malai ya ksungha bu kahthiksungha Skal-waihsa ni yaphang klai Skal-waihsa ni thong wo kchoi ye makah nai. Makah thauh pai singkhe Bruha bai Beraiha, brau takhunoi malai phi nai. Arphuh khe Sorthailih bu moing ye machalai nai. Arphuh se Bruha bai Beraiha pho Rumoksungha hamm chaa phi nai. Arphuh Skal-waihsa pho BRUHA ni THONG wo kchoi ye Rumoksungha makah phi nai."

hing ye sayauhmo tong ou. Abo ni ortho khe kaurkeh bai sa yauhmo sei. Bodei sei.

I. ATHUH-KCHAUH
Kchauh ongmo no surr samo sei.

1). Thoi le kchauh sei. Ouhthoi, Tauthoi bai phuja khemo (Roktoboli) STUWA Dormo sei. Dormo pho se ong ya; lama krori yauhmo sei. Phola mukto bai brouh ni hamkhrai pho se aro kroi. Satuwa wo khe Isor kthang le kroi. Tetrisoh kuti, choido depta, mtaihamya, buth, preth, daigni, jugni no moing-kong ye macharimo sei. Phuja-dali yo le tma, tma bau? Ouh-loikhu, Taubuhnarwai, Ouh-yauhsku, Ouh-kungthai etc. abodeima snouh-snah, je brouh rau chung chà yama no se Isor no hing ye dan khe ou. Hmba abo le Isor le chà ya; buth preth rau se chà ou.

2). Sasauh ksung wo toisabimo 'Niti bai Dormo' (Traditional Faith & Culture) rau no berapai ye sasauhni hiing mungha dauhdauh pho kroi kha, chamo chuhmo hing ye bisning pho kroi khauh Kha, asta WAKHAU ROUH DEI KCHAUH ongkhauh thangmo sei.

Purbe sristi yaphang wo Bru rau toisabi ye phimo Dormo wo le Pheihnaima jinis bai bengni thoi le gbul ya. Khumba-thauba bai, Saismaikri bai Sonaton Isor keha no se se seba khesa phai ou.

II. ATHUH-KPHUIH
Kphuih ongmo no surr ye samo sei. 

Kphuih ni ortho khe bu kaham, kthar, soito bai thangmunggboima no samo sei.

1). Smaikrisaih (Saismaigri), Khumbar bai kthar kaham khe ye, kauphi-kauthang kroi sasauhni gboima bai khe ye Sonaton Isor kthang no seba khemo.

2) Sasauhni Niti bai Dormo Isor rimo no kchaih khe ye drau toingmo abo le Isor ni Soito no palaumo sei. Isor ni Soito no palaumo le kaham sei. Kaham ni rong-chirno khe KPHUIH sei.

III. BERAIHA
Sauhni toisa phaimo somas & dormo le sauhni nouhkhong sei, abo no bera ye khoimo, being no snung ye thangmo abo no samooh sei
Jati mmung ya sur ye siri yauhmo sei. Je jati pho Sauhni 'Adim ni Niti bai Dormo' (Ancestral Eternal Faith & Culture) no bera ye, bengni no ruhphreh snung thangmo le Sauhni Nouhkhong no bera ye BERAI thangmo dei sei. Sauhni nouhkhong drau yauhnai bai chuhri yauhnai ni bauh le bung le kroi. Bengni nouhkhong chuh ya no chuhri ye BENG NI THONG ong tongwoi msei. Bo no bengni thong wo kchoi ye makahmo. 

Sauhni jati ni sristi yaphang nching ye maingsabi phaimo, toisabi ye phaimo sauh somas bai dormo abo le sauhni nouhkhong sei.  Chung sungsar kha ye tang chalaimo nouhkhong abo le nouhkhong ya abo le pasal sei.  Jati ni nouhkhong le Mondrynouh abo sei.  Sasauhni nouhkhong no bera ye tre keha ni nouhkhong wo berai thangmo abo no se kaurkeh bai BERAIHA hing yauh ou.


IV. BRUHA
Sauhni jati ni adi yaphang sristi jormo nching ye toisabi phaimo somas bai dormo no bera ya khe toi ye tongmo no samo sei. 
Bo pho Jati mmung ya sur ye siri yauhmo sei. Je jati pho Sauhni 'Adim ni Niti bai Dormo' (Ancestral Eternal Faith & Culture) no bera ya khe ye toi tongmo ongba berai khoinai pho uchihha bkha pherau ye khosa toisnamnai bung se BRUHA. Sa sauhni thin no khosa phi khe Bini mmung gboi no uchhihha pherau ye maing phimo no sayauh msei.

BRU no BRU khenai le Bini Adim ni Somas bai Dormo sei. Bini bthoi ni slai pho abo se ktorthauh.

Swami Vivekananda samo kau no Janajati Faith & Culture Protection Forum rau pho Kaumma wo laa toingmo bo Tola wo ssa phnuh mchu ou.

       Lose of ancestral eternal faith is lose of culture.

       Lose of culture is lose of identity.

       Lose of identity is lose of nation.

       Lose of nation is lose of Everything.

Cut off from the root it is bound to die.

       Satya Sanatan Dharma is the oldest religion in the world and it is the root of all.


Ongmbauh wo Jati ni yarung le Somas bai Dormo sei. Somas bai bai Dormo khe bu sorpoicha lahha ni bkung bai khaja dei sei.

Ongmi Isor le joto jati yo keha nou. Are hing pho sauhni somas bai mileri ye se Isor no le seba khe yauhnai hing ye Isor jai khe paimo se tong ou. Abo no sikro tongnai jati se Purthim Ha kma ye matong ou.

V. SORTHAILIH

Bo pho kausur sa yauhmo sei. Gboi, gboi khe le kroi. Nini Aini bkha kthung Ongmo no Surr ye sayauh msei. Soito bai kau gboi no le ulta khe se nuh thangha. Mtaihamya solemo no se kau gboi rom ye sasauh no nslai pho soitan ni kau no se MUWANI ri yauhmo bai bauhha khe ye maiya ong thangha.


Sor no le horr bai Sau khe je mchumo dei kaulari maing ou; hmba brouh ni bkha no le sasauh Thailih dei moing ya khe bolajur wo tre keha brouh le mphoing maing ya.

Bung sasauh kromo sikhlai ye Soito bai kaugboi no nuhkhouh maing ye, Bini jormo jaga; SONATON wo khaphang pherau ye, mpha Sonaton Isor no MUHTOI bai yakong sulai phuh se BRU rau pho chasa ye hamkhouh phi maing nai hing ye kaurkeh bai sasauyauhmo sei.

Bta Athuhkphuihha ni juk souhphai phi nai. Arphuh khe Soito Sonaton Dormo wo pheraulai phi ye sauhni Somas bai niti no khosalai phi ye sauhni khorang bai Sonaton Isor keha no seba khelai phi nai. Arphuh se Bru jati rau Ha-Nouh maing ye rajukto chalau phi nai. Arphuh se Raja ni gusti Bru rau hamchaa ye tong maing nai.

________________________________________
www.brujatini.blogspot.com
Bruha bai beraiha ni kautma soimo ni sapa

Post a Comment

Please Select Embedded Mode To Show The Comment System.*

Previous Post Next Post